على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )

1691

فرهنگ نفيسى ( فارسى )

رمعان ( rama n ) م . ع . رمع رمعا و رمعانا . مر . رمع . رمعة ( rom'at ) ا . ع . پارهء از گياه و جز آن . رمغ ( ramq ) م . ع . رمغه رمغا ( از باب فتح ) : چون انبان بدست ماليد او را . رمق ( ramaq ) م . ع . رمقه رمقا ( از باب نصر ) : نگريست آن را و يا بنگاه سبك نگريست آن را و يا طول داد نگريستن آن را . رمق ( ramaq ) ا . ع . رمخ و باقى جان و آنچه باقى جان را نگاه دارد و آن‌قدر كه بدان روز گذارد . ج : ارماق . و رمهء گوسپندان . ج : رماق . . ما فى عيشه الا رمق يعنى اندكى از معيشت كه باقى جان را نگاه دارد . و نيز رمق بمعنى قوت . يق : ياكل المضطر من الميتة ما يسد به الرمق اى ما يمسك قوته و يحفظها . رمق ( ramaq ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - رمخ و قوت . رمق ( rameq ) ص . ع . عيش رمق : اندك از معيشت كه باقى جان را نگاهدارد . رمق ( romoq ) ع . ج . رموق . و ج . رامق . رمق ( rommaq ) ا . ع . ضعيف و سست . رمقة ( romqat ) ا . ع . اندك از قوت كه جان را نگاهدارد . و آنچه بدان روز گذرانند . و ما فى عيشه الا رمقة اى ما يكتفى به من العيش او قليل يمسك الرمق . رمك ( ramak ) ا . پ . رمه و گلهء گوسپندان . و ايلخى اسب و جز آن . رمك ( ramak ) ع . ج . رمكة . رمكاء ( ramk ' ) ا و ص . ع . زمينى در علياى مدينه بدان‌جهت كه رنگ تيره دارد . و ناقة رمكاء : شتر مادهء خاكسترى رنگ . رمكات ( ramak t ) ع . ج . رمكة . رمكة ( romkat ) ا . ع . خاكستر گون از شتران پير . رمكة ( ramakat ) ا . ع . ماديان تا تارى كه براى نسل باشد و يا هر ماديانى كه براى نسل نگاهدارند . ج : رمك و رمكات و رماك . و ج ج : ارماك . و مرد ضعيف و سست . رمگا ( ramg ) ا . پ . بلغت زند اسب ماديان . رمگان ( ramg n ) و ( romg n ) ا . پ . موى اطراف فرج و آلات تناسل . رمل ( raml ) ا . ع . ريگ . ج : رمال و ارمل . رمل ( raml ) م . ع . رمل الطعام رملا ( از باب نصر ) : ريگ انداخت در طعام . و رمل الثوب : به خون آلود جامه را . و رمل النسيج : بافت و يا باريك بافت حصير را . و رمل السرير : آراست و زينت داد تخت را . و كذلك رمل الحصير . و نيز رمل : برگهاى خرما تافته پشت تخت گردانيدن و بافتن آن بدان . يق : رمل سريره اذا رمل شريطا فجعله ظهرا له . رمل ( raml ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - ريگ . و علمى كه بدان از مغيبات و از آينده خبر دهند و گويند اين علم از دانيال پيغمبر است كه جبرئيل وى را تعليم داد و بر ريگ نقطه هاى چند نموده بود . رمل ( ramal ) م . ع . رمل الرجل رملا و رملانا و مرملا ( از باب نصر ) : بشتافت آن مرد و پويه دويد و جنبانيد هر دو دوش را . رمل ( ramal ) ا . ع . باران اندك . و فزونى در چيزى . و خطهاى پاى گاو دشتى مخالف رنگ ساير بدن آن . و علمى پيدا كردهء دانيال پيغمبر كه به فارسى رمل ( raml ) گويند . و باصطلاح عروض نام بحرى از نوزده بحر شعر كه بيت آن بهشت فاعلاتن تمام شود و وزن هر مصراع آن چنين باشد : فاعلاتن فاعلاتن فاعلاتن فاعلات و آن را رمل بدان‌جهت گويند كه اركان اين بحر را و تدى در ميان دو سبب و دو سبب در ميان دو وتد است كه گوئى اسباب آن را با اوتادش مانند حصير بافته‌اند و يا آن را مأخوذ از رملان مىدانند كه بشتاب و پويه دويدن باشد چه اين بحر را بشتاب و سرعت بايد خواند . رمل ( romal ) ع . ج . رملة . رملاء ( raml ' ) ص . ع . مؤنث ارمل . و نعجة رملاء : ميش سياه پايها كه ساير بدنش سپيد باشد . و سنة رملاء : سال بىباران . رملان ( ramal n ) م . ع . رمل رملا و رملانا . مر . رمل . رملة ( ramlat ) ا . ع . يك تودهء ريگ . و نام ام حبيبه زن آن حضرت صلى اللّه عليه و آله . و موضعى در فلسطين . رملة ( romlat ) ا . ع . خط سياه . ج رمل و ارمال . رملى ( ramliyy ) ص . ع . منسوب برملة كه در فلسطين است . رمم ( remam ) ص . ع . حبل رمم : ريسمان كهنهء پوسيده . رمم ( remam ) ع . ج . رمة . رمم ( romam ) ا . ع . ج . رمة . رمم ( romom ) ا . ع . دختران زيرك . رمن ( raman ) ا . پ . بلغت زند همه و همگى و مجموع . رمنده ( ramande ) ص . پ . وحشى و سركش . و هراسيده و هراسان . رمو ( ramu ) ص . پ . رم كننده و رموك . رموء ( romu ' ) م . ع . رمأ رمأ و رموء . مر . رمء .